ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ (ថ្នាំលេបថ្ងៃបន្ទាប់)

ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ (ថ្នាំលេបថ្ងៃបន្ទាប់)
ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ (ថ្នាំលេបថ្ងៃបន្ទាប់)

តើអ្វីទៅជាថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់?

ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ (ECPs) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាថ្នាំលេបព្រឹកបន្ទាប់ ឬ ផែនការ B ឬថ្នាំពន្យារកំណើតក្រោយរួមភេទ គឺជាថ្នាំគ្រាប់ដែលជួយស្ត្រីឲ្យជៀសផុតពីការមានផ្ទៃពោះបន្ទាប់ពីរួមភេទដោយមិនបានប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើត ឬប្រសិនបើការពន្យារកំណើតបរាជ័យ។ អាស្រ័យលើកន្លែងដែលអ្នករស់នៅ អ្នកអាចមានប្រភេទ ECP ច្រើនប្រភេទដែលអាចជ្រើសរើសបាន។ ប្រភេទភាគច្រើនមានប្រសិទ្ធិភាពហូតដល់ ៥ ថ្ងៃ (ឬ ១២០ ម៉ោង) បន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធិភាពរបស់វាប្រែប្រួលតាមការដែលអ្នកលេបឆាប់ឬយឺត លេបកាន់តែឆាប់គឺកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព។ អាស្រ័យលើកន្លែងដែលអ្នករស់នៅ អ្នកអាចទិញថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់បានយ៉ាងងាយស្រួល ដែលមានដូស​តែមួយ ឬ ដូសពីរគ្រាប់។ ដូសមួយគ្រាប់ និង​ដូសពីរ​គ្រាប់​គឺ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ស្មើគ្នា។

តើថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់មានដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច?

ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីការពារការមានផ្ទៃពោះបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ ដោយការពន្យារពេលបញ្ចេញអូវ៊ុល ឬដោយការរារាំងការកាច់សំបុកនៃអូវ៊ុលដែលបានបង្កកំណើត។ វាមានជាទម្រង់ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ ឬឧបករណ៍ដាក់នៅក្នុងស្បូន។
ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ (ECPs) ដំណើរការបានតែដោយការទប់ស្កាត់ការបញ្ចេញអូវ៊ុលចេញពីអូវែរ (ការបញ្ចេញពងអូវុល)។ ពួកគេមិនអាចមានដំណើរបានទេ ប្រសិនបើអ្នកលេបនៅពេលមានផ្ទៃពោះរួចហើយ។ នេះមានន័យថាពួកគេខុសគ្នាទាំងស្រុងពីថ្នាំរំលូតកូន។ ECP មិនអាចបញ្ឈប់ការវិវត្តនៃគភ៌នៅក្នុងផ្ទៃពោះ ឬបំផ្លាញអំប្រ៊ីយ៉ុងបានទេ [1]។
ឧបករណ៍ដាក់ខាងក្នុងស្បូន (IUDs) ជាមធ្យោបាយពន្យារកំណើតបន្ទាន់ដែលមានដំណើរការដោយការពារការកាច់សំបុក។ ប្រសិនបើអ្នកត្រូវការពន្យារកំណើតជាបន្ទាន់ ហើយចង់បានដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងយូរអង្វែង កងស្ពាន់នៅក្នុងស្បូន គឺជាជម្រើសដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ ការពន្យារកំណើតបន្ទាន់នេះអាចបញ្ចូលទៅក្នុងស្បូនរហូតដល់ប្រាំថ្ងៃបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ។ បន្ទាប់មក អ្នកនឹងមានវិធីសាស្រ្ពពន្យារកំណើតដ៏ងាយស្រួល និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់រហូតដល់ ១២ ឆ្នាំឯណោះ។

ថ្នាំគ្រាប់់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់មានបីប្រភេទ

ប្រភេទ Ulipristal acetate

លេបតែមួយគ្រាប់។ ថ្នាំពន្យារកំណើតសង្គ្រោះបន្ទាន់ទម្រង់ថ្មីនេះគឺជាថ្នាំមួយគ្រាប់ដែលមានប្រសិទ្ធភាពរហូតដល់ប្រាំថ្ងៃបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ ហើយខុសពីថ្នាំ EC ផ្សេងទៀតទេ វានឹងមិនថយចុះប្រសិទ្ធភាពក្នុងអំឡុងពេលប្រាំថ្ងៃនោះទេ។ Ulipristal មាននៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើន ហើយអាចទិញបានដោយមាន ឬគ្មានវេជ្ជបញ្ជា។

ប្រភេទ Levonorgestrel

លេបមួយដូស ឬពីរដូស ដែលត្រូវលេបឃ្លាតពីគ្នារយៈពេល ១២ម៉ោង។ ឧទាហរណ៍រួមមាន Lydia Postpil, Postinor 2, Norpill, Unwanted72, Nowill Pill, Plan B One-Step, Next Choice One Dose, Next Choice, My Way, After Pill, និង Levonorgestrel។ អាស្រ័យលើប្រទេសដែលអ្នករស់នៅ ទំនិញទាំងនេះអាចទិញតាមឱសថស្ថានដោយមាន ឬគ្មានវេជ្ជបញ្ជា។ ពួកវាស្រដៀងនឹងថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែមានកម្រិតអរម៉ូនខ្ពស់ជាងថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតធម្មតាច្រើន។

ប្រភេទថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតផ្សំ

មានផ្ទុកអរម៉ូនអ៊ឹស្ត្រូសែន (estrogen) និងប្រូជេស្ទីន (progestin) – norgestrel, levonorgestrel ឬ norethindrone (ហៅម្យ៉ាងទៀតថា norethisterone)។ ប្រភេទថ្នាំពន្យារកំណើតធម្មតាមួយចំនួនអាចប្រើជាថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់បាន។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ប្រើប្រាស់បែបនោះ អ្នកអាចអនុវត្តតាមវិធីមួយដែលត្រូវបានគេហៅថាជាវិធីសាស្រ្ត Yuzpe អ្នកត្រូវលេបថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតជាពីរដូស ចន្លោះពេល ១២ ម៉ោង។ ហើយវាអាចមានដំណើរការបានតែជាមួយថ្នាំម៉ាកមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។ វាក៏មិនមានប្រសិទ្ធភាពដូចជម្រើស EC ផ្សេងទៀតដែរ។ វាដំណើរការល្អប្រសិនជាអ្នកលេបថ្នាំនេះក្នុងអំឡុងពេលបីថ្ងៃបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ [2]។

ECPs មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ស្ត្រី ឬក្មេងស្រី សូម្បីតែអ្នកដែលមិនអាចប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតអរម៉ូនដែលត្រូវប្រើជាប់រហូតក៏ប្រើ ECPs បានដែរ។ ពួកវាអាចត្រូវបានប្រើក្នុងកាលៈទេសៈជាច្រើន រួមមាន៖
១. នៅពេលដែលមិនបានប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតណាមួយក្នុងអំឡុងពេលរួមភេទ។ ប្រសិនបើអ្នកមិនបានប្រើការការពារណាមួយក្នុងអំឡុងពេលរួមភេទ និងមិនចង់មានផ្ទៃពោះទេ សូមប្រាកដថាអ្នកបានប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតបន្ទាន់ក្នុងអំឡុងពេលពេលប្រាំថ្ងៃនៃការរួមភេទដោយមិនបានការពារ។

២. បន្ទាប់ពីមានការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ (ប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានគេរំលោភអវៈយវៈ ឬបានរួមភេទជាមួយអ្នកដែលមិនព្រមប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតណាមួយទាល់តែសោះ)។
៣. ប្រសិនបើមានការព្រួយបារម្ភថាវិធីសាស្រ្ពពន្យារកំណើតដែលអ្នកបានប្រើអាចនឹងបរាជ័យដោយសារការប្រើប្រាស់មិនត្រឹមត្រូវ ឬមិនសមស្រប ដូចជា

– ការប្រើប្រាស់ ស្រោមអនាម័យមិនត្រឹមត្រូវ ការរហែក ឬរអិលចេញ។

– ការចាក់ទឹកក្រៅពាងខុស

-ប្រសិនបើកងដាក់ក្នុងស្បូន (IUD)កងដាក់ក្រោមស្បែករបូតចេញមក

– ការគណនាថ្ងៃដែលមានសុវត្ថិភាពក្នុងការរួមភេទមិនឲ្យមានកូនខុស ឬការខកខានក្នុងការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្ររបាំងការពារក្នុងអំឡុងពេលថ្ងៃដែលមិនមានសុវត្ថិភាពក្នុងការរួមភេទ។

– នៅពេលអ្នកយឺតពេលច្រើនជាងប្រាំពីរថ្ងៃសម្រាប់ការចាក់ថ្នាំពន្យារកំណើតផ្សំ

– នៅពេលអ្នកយឺតពេលច្រើនជាង បួន សប្តាហ៍សម្រាប់ការចាក់ថ្នាំប្រូជេស្ទីនសុទ្ធ DMPA (៣ ខែ) របស់អ្នក។

– នៅពេលអ្នកយឺតពេលច្រើនជាងពីរសប្តាហ៍សម្រាប់ការចាក់ថ្នាំប្រូជេស្ទីនសុទ្ធ NET-EN (២ ខែ) របស់អ្នក។

– នៅពេលដែលអ្នកយឺតពេលលើសពីបីម៉ោង ពីម៉ោងដែលអ្នកត្រូវលេប ថ្នាំប្រូជេស្ទីនសុទ្ធ Progestin-only (ថ្នាំបន្ទះតូច) ឬលើសពីពេល ២៧ ម៉ោងចាប់តាំងពីអ្នកលេបថ្នាំចុងក្រោយ និង

– នៅពេលដែលអ្នកខកខានលេបថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតផ្សំ រយៈពេលបីថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ឬអ្នកយឺតពេលលើសពីបីថ្ងៃក្នុងការលេបថ្នាំក្នុងសប្តាហ៍ដំបូងនៃវដ្តថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតផ្សំ [3] ។

តើថ្នាំគ្រាប់់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់មានរូបរាងដូចម្តេច?

តើគេលេបថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ដូចម្តេចទៅ?

នៅពេលដែលអ្នក ឬអ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពរបស់អ្នកបានកំណត់ថា ស្ថានភាពសុខភាពរបស់អ្នកតម្រូវឲ្យអ្នកប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់ នោះអ្នកនឹងអាចលេបថ្នាំបានភ្លាមៗ។ ថ្នាំគ្រាប់នេះអាចទទួលបានពីកន្លែងថែទាំសុខភាព ឬនៅតាមឱសថស្ថានភាគច្រើនដែលនៅជិតអ្នកដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជាបាន។
ប្រសិនបើអ្នកទិញថ្នាំប្រភេទដូសមួយគ្រាប់ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើគឺលេបវាជាមួយទឹក ជាការស្រេច។
ប្រសិនបើអ្នកទិញថ្នាំដូស ២ គ្រាប់នោះ អ្នកនឹងត្រូវលេបថ្នាំគ្រាប់ទី ១ បន្ទាប់មករង់ចាំ ១២ ម៉ោង បន្ទាប់មកលេបគ្រាប់ទី២។

តើខ្ញុំគួរលេបថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់នៅពេលណា?

សម្រាប់ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត គ្រប់ប្រភេទនៃ ECPs គួរតែត្រូវបានលេបឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ Ulipristal acetate ECPs អាចមានប្រសិទ្ធភាពជាង ECPs ផ្សេងទៀតក្នុងការការពារការមានផ្ទៃពោះ ទោះបីជាវាត្រូវបានលេបនៅចន្លោះពី ៧២ ទៅ ១២០ ម៉ោងបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារក៏ដោយ។ ខណៈពេលដែល ECPs ប្រភេទ levonorgestrel មានប្រសិទ្ធភាពស្មើគ្នា និងអាចដំណើរការបានរហូតដល់ ៥ ថ្ងៃបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ ប្រសិទ្ធភាពរបស់វាថយចុះជារៀងរាល់ថ្ងៃដែលអ្នកមិនបានលេបវា។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ប្រើវិធីនេះ អ្នកគួរតែប្រើវាឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន បន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ។

គន្លឹះសំខាន់ៗ

ចងចាំ៖ ប្រើ ECP ឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន បន្ទាប់ពីអ្នកបានរួមភេទដោយមិនបានការពារ។​ លេបកាន់តែឆាប់ កាន់តែប្រសើរ ក្នុងអំឡុងពេល ២៤ ម៉ោង ទៅ ៣ ថ្ងៃគឺល្អបំផុត។ ការពន្យារកំណើតបន្ទាន់នឹងនៅតែបន្តមានប្រសិទ្ធិភាពកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការមានផ្ទៃពោះរហូតដល់ប្រាំថ្ងៃ។
អ្នកត្រូវមានថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតនៅជាប់ខ្លួនគ្រប់ពេលវេលា។ ការលេបថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់កាន់តែ​ឆាប់ វា​កាន់​តែ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព។ ដូច្នេះ វាមិនមែនជាគំនិតអាក្រក់ទេក្នុងការទុកថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់មួយប្រអប់ជាប់ខ្លួន ក្នុងករណីចាំបាច់។
ប្រសិនបើអ្នកលេបថ្នាំ Ulipristal acetate ECPs ពេលបំបៅកូនដោយទឹកដោះ អ្នកត្រូវបានណែនាំមិនបៅដោះកូននោះឡើយ។ ផ្ទុយមកវិញ អ្នកគួរតែបញ្ចេញទឹកដោះ ហើយចាក់វាចោលយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីការលេបថ្នាំនេះ។
ផល​ប៉ះពាល់​ដែល​អ្នក​ទទួលបាន អាច​មិន​ដូច​គ្នា​នឹង​ផល​ប៉ះពាល់​ដែលអ្នកផ្សេងទៀតទទួលបាននោះទេ។ មនុស្សគ្រប់រូបគឺខុសៗគ្នាទាំងអស់។

តើថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់អាចពន្យារពេលបញ្ចេញអូវ៊ុលបានរយៈពេលយូរប៉ុនណាដែរ?

ថ្នាំ Mornning-after​ (លេបព្រឹកបន្ទាប់)ការពារ ឬពន្យារការបញ្ចេញពងអូវ៊ុលក្នុងរយៈពេល ៥ ទៅ ៧ ថ្ងៃ។ ការពន្យារនេះនឹងនេះនឹងទុកពេលឲ្យមេជីវិតឈ្មោលនៅក្នុងរាងកាយរបស់ស្ត្រីមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីងាប់បាន។ មេ​ជីវិត​ឈ្មោល​អាច​រស់​នៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ប្រដាប់បន្ត​ពូជ​របស់​ស្ត្រី​បាន​រហូតដល់​ទៅ​៥​ថ្ងៃ ។ នៅពេលដែលអូវ៊ុលត្រូវបានបញ្ចេញរួចហើយ ECP មិនអាចការពាររារាំងពីការកាច់សំបុក ឬបញ្ចប់ការមានផ្ទៃពោះដែលកំពុងតែមានស្រាប់នោះទេ។

តើថ្នាំំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់មានប្រសិទ្ធិភាពដែរឬទេប្រសិនបើខ្ញុំបានបញ្ចេញអូវ៊ុលរួចទៅហើយ?

ទេ។ ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតបន្ទាន់ មានប្រសិទ្ធភាពដោយការពន្យារការបញ្ចេញអូវ៊ុល។ ប្រសិនបើការបញ្ចេញពងអូវុលបានកើតឡើងរួចហើយ អ្នកប្រហែលជានៅតែអាចមានផ្ទៃពោះ ទោះបីអ្នកបានលេបថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់ក៏ដោយ។ វិធីសាស្ត្រដ៏ល្អបំផុតនៃវិធីសាស្ត្រពន្យារកំណើតបន្ទាន់ដែលត្រូវប្រើអំឡុងពេលបញ្ចេញអូវ៊ុល ឬក្រោយពេលបញ្ចេញអូវ៊ុលគឺ ការដាក់កងក្នុងស្បូន​ ដែលមិនមែនជាអរម៉ូន (កងស្ពាន់) ព្រោះវាអាចការពាររារាំងការកាច់សំបុកមិនឲ្យកើតឡើង។ ដូច្នេះ អ្នកនឹងត្រូវធ្វើការណាត់ជួបជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាព ដើម្បីធ្វើការស៊កបញ្ចូល។ វា​នឹង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ប្រសិនបើអ្នកធ្វើការដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​រយៈពេល​ប្រាំ​ថ្ងៃ​ពីថ្ងៃ​រួមភេទ​ដោយ​មិន​បាន​ការពារ ដោយ​វាអាចកាត់បន្ថយ​ឱកាស​នៃ​ការ​មាន​ផ្ទៃពោះបានរហូតទៅដល់ ៩៩.៩% ។ [5] ។

Contraception Quiz

Not sure on the method? - Take our dynamic Contraception Quiz.
When it comes to sex, protection is as important as pleasure. But what should one do to start their safe sex journey? Answer some simple questions and based on the responses, we will recommend the next steps.

Take the quiz
External Condom

Compare with similar Contraceptive Methods

Are you wondering if condoms are better than daily pills? Or if you should opt for a birth control implant? We're here to assist you in making this decision. You can select up to 5 contraceptive methods and compare them side by side to weigh the pros and cons of each.

Give a try to our Contraceptive Tool

In the example below, you'll find similar methods to the one you're currently reading about. Feel free to click on any that catch your interest or revisit our Contraceptive Methods page

Our Monthly Top Articles

ទំនៀមទំលាប់នៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង?

ទំនៀមទំលាប់នៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង?

អូសទៅឆ្វេង។ អូសទៅស្តាំ។ ភ្លេចៗខ្លួន ពេលវេលាជាច្រើនបានកន្លងផុតទៅដោយអ្នកបានអូសកាត់រូបភាពរាប់សិប ដើម្បីស្វែងរកអ្នកដែលអ្នកចង់បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយ។ ដោយមានការទាក់ទងតាមអនឡាញ វាងាយស្រួលណាស់ ដោយអ្វីៗគឺគ្រា...

អ្នក​មាន​ការ​រួម​ភេទ​ដោយ​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព តើ​អ្វី​ទៅ​ឥឡូវ?

អ្នក​មាន​ការ​រួម​ភេទ​ដោយ​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព តើ​អ្វី​ទៅ​ឥឡូវ?

តោះយើងមកនិយាយឲ្យចំចំណុចតែម្តង ការឈានដល់ចំណុចកំពូលនៃការរួមភេទតែងធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ល្អ ហើយពេលដែលកំពុងសម្រេចអោយដល់ចំណុចកំពូលវាកាន់តែធ្វើឲ្យមានចំណង់បន្ថែមទៀត។ ពេលខ្លះយើងបានប្រយ័ត្នប្រយែងថាធ្វើយ៉ាងណា...

ទំនៀមទំលាប់នៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង?

ទំនៀមទំលាប់នៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង?

អូសទៅឆ្វេង។ អូសទៅស្តាំ។ ភ្លេចៗខ្លួន ពេលវេលាជាច្រើនបានកន្លងផុតទៅដោយអ្នកបានអូសកាត់រូបភាពរាប់សិប ដើម្បីស្វែងរកអ្នកដែលអ្នកចង់បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយ។ ដោយមានការទាក់ទងតាមអនឡាញ វាងាយស្រួលណាស់ ដោយអ្វីៗគឺគ្រា...

អ្នក​មាន​ការ​រួម​ភេទ​ដោយ​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព តើ​អ្វី​ទៅ​ឥឡូវ?

អ្នក​មាន​ការ​រួម​ភេទ​ដោយ​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព តើ​អ្វី​ទៅ​ឥឡូវ?

តោះយើងមកនិយាយឲ្យចំចំណុចតែម្តង ការឈានដល់ចំណុចកំពូលនៃការរួមភេទតែងធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ល្អ ហើយពេលដែលកំពុងសម្រេចអោយដល់ចំណុចកំពូលវាកាន់តែធ្វើឲ្យមានចំណង់បន្ថែមទៀត។ ពេលខ្លះយើងបានប្រយ័ត្នប្រយែងថាធ្វើយ៉ាងណា...