Mga pang-emerhensiyang contraception pill

Ipinapaliwanag namin ang lahat tungkol sa pang-emergency na pagpipigil sa pagbubuntis, kung paano ito gumagana, mga pakinabang nito, at ang pangalawang epekto nito.
Mga pang-emerhensiyang contraception pill

Buod

Maaaring mapigilan ng Pang-emerhensiyang Contraception (EC) ang pagbubuntis bago pa man ito magsimula. (Nangangahulugan iyon na hindi katulad ng abortion pill ang EC pills.) Depende kung saan ka nakatira, maaari kang magkaroon ng iba’t ibang uri ng EC na mapagpipilian. Karamihan ng mga uri ay gumagana nang hanggang 5 araw (o 120 oras) pagkatapos ng pakikipagtalik nang walang proteksyon, at mas maaga mo itong gamitin, mas magiging epektibo ito. Mga halimbawa ng pang-emerhensiyang contraception:
Ulipristal acetate dedicated pills . Ang bagong anyong ito ng EC ay isang dosis na binubuo ng isang pill, na gumagana nang hanggang 5 araw matapos ang pakikipagtalik nang walang proteksyon, at hindi tulad ng ibang EC pills, ay hindi nababawasan ang pagiging epektibo sa loob ng 5 araw na iyon.
Levonorgestrel-based pills: Lydia Postpil, Postinor 2, Norpill, Unwanted72, Nowill Pill, Plan B One-Step, Next Choice One Dose, Next Choice, My Way, After Pill, Levonorgestrel. Ang mga ito ay maaaring maging available over the counter nang mayroon o walang reseta, depende sa kinaroroonan mong bansa. Kahalintulad ang mga ito ng iba pang contraceptive pills, subalit mas malaki ang dosis. Maaaring gumana ang mga ito nang hanggang 5 araw matapos ang pakikipagtalik nang walang proteksyon, subalit nababawasan ang pagiging epektibo nito bawat araw. Kung gusto mong gamitin ang pamamaraang ito, dapat mo itong gamitin sa lalong madlaing panahon matapos makipagtalik nang walang proteksyon.
Hindi hormonal na IUD. Ito ang pinakaepektibong umiiral na EC. Ipalagay ito sa isang provider sa loob ng 5 araw matapos makipagtalik nang walang proteksyon. Pabababain nito ang tsansa mong mabuntis nang 99.9%
Pamamaraang Yuzpe. Maaari kang gumamit ng mga partikular na regular na contraceptive pill bilang EC kung susundin ka sa mga partikular na hakbang (tingnan ang aming seksyon ng “Paano ito gamitin” sa ibaba. Hindi ito kasing-epektibo ng iba pang pagpipiliang EC. Pinakamahusay na gumagana sa loob ng 3 araw matapos ang pakikipagtalik nang walang proteksyon.

Mabilis na mga katotohanan

  • Ibinibigay ng EC ang posibilidad na pigilan ang pagbubuntis kapag nakipagtalik ang isang tao nang walang proteksyon (nang may pahintulot o wala) o kapag pumalya ang pamamaraang ginamit. Maaari kang gumamit ng EC pills o ng hindi hormonal na IUD.
  • Pagiging epektibo: Napakaepektibo ng mga pagpipiliang EC. 99 sa bawat 100 indibidwal na gumagamit ng mga pagpipiliang ito ay magagawang pigilan ang pagbubuntis. Gayunman, ang mga pamamaraang magagamit mo bago o habang nakikipagtalik ay maaaring magbigay ng mas maraming bentahe.
  • Mga side effect: sa tansong IUD, maaaring makaranas ka ng mas malakas na regla, pananakit ng puson; maaaring magdulot ng pananakit ng tiyan at pagsusuka ang EC pills
  • Pagsisikap: nag-iiba-iba. Sa tansong IUD, isang beses lang itong ipinapasok at tumatagal ito nang ilang taon. Nagdedepende ang bilang at dosis ng pills sa brand.
  • Hindi nagpoprotekta laban sa mga sexually transmitted infection (STI).

Mga detalye

Nagkaaksidente ka sa iyong contraception. Kung napunit o nabutas ang condom, o nakalimutan mong inumin ang pill mo, ipasok ang ring mo, idikit ang patch mo, o kung dumulas ang diaphragm mo – anumang tulad ng mga iyan – makabubuting gumamit ka ng EC.
Hindi nahugot kaagad. Maaari ka ring gumamit ng EC kung hindi ka sigurado kung nailabas ng kapareha mo ang ari niya sa tamang oras.
Nadala kayo sa init ng sandali. Kung hindi kayo gumamit ng anumang proteksyon habang nagtatalik at ayaw niyong mabuntis, pag-isipan ang paggamit ng EC. Pero tiyaking gagamitin mo ito sa loob ng limang araw matapos ang pakikipagtalik nang walang proteksyon.
Para sa mga sitwasyong nakakatakot. Kung nagahasa ka, o kung nakipagtalik ka sa taong tumangging gumamit ng ibang anyo ng contraception, isaalang-alang ang paggamit ng EC.
Magtabi ng ilan para sa hinaharap. Mas maaga mong maiinom ang EC, mas nagiging epektibo ito. Kaya hindi masamang ideyang magtabi ng isang kahon ng isa sa mga baryante ng EC pill na mabibili, sakaling kailanganin mo lang ito.
Ang EC na nagpapatuloy. Kung madalas kang nangangailangan ng EC at gusto mo ng mas pangmatagalang solusyon, ang tansong IUD ang pinakaepektibong mapipiling EC. Maaari itong ipasok nang hanggang 5 araw matapos makipagtalik nang walang proteksyon. Magkakaroon ka ng madali at napakaepektibong pamamaraan nang hanggang 12 taon

Paano gamitin

Bagama’t epektibo ang EC, mayroong iba pang pagpipiliang nagbibigay ng mga mas pangmatagalang benepisyo at makakatulong sa iyong mas maging relaxed habang nakikipagtalik. Kung nakipagtalik ka nang walang proteksyon, ito ang pinakamabilis at pinakamadaling maaaring piliin matapos kang makipagtalik. Narito ang iba’t ibang uring maaari mong pagpilian.
Ulipristal acetate dedicated pills. Uminom ng isang pill na formula sa loob ng 5 araw matapos makipagtalik nang walang proteksyon.
Levonorgestrel-based pills . Ang lahat ng levonorgestrel-based EC pill ay gumagana na tulad ng mga regular na contraceptive pill, ngunit sa mas mataas na dosis at pansamantala lamang iniinom. Pinakamahusay kung iinumin sa lalong madaling panahon, bagama’t maaaring inumin ang mga ito nang hanggang 5 araw matapos makipagtalik nang walang proteksyon.
Hindi hormonal na IUD. Ito ang pinakaepektibong EC na umiiral. Kapag nagpalagay ka ng IUD sa loob ng 5 araw matapos makipagtalik nang walang proteksyon, mapapababa nito ang tsansa ng pagbubuntis nang 99.9%. Kakailanganin mong magpa-appointment sa isang health care provider upang maipagawa ang prosesong ito.
Ang Yuzpe Regimen. Maaaring gamitin ang ilang uri ng regular na contraceptive pills bilang EC. Kapag pinili mo ang pamamaraang iyon, na tinatawag bilang Yuzpe regimen, kailangan mong inumin ang pills nang dalawang dosis, na may 12 oras na pagitan. At gumagana lang ito sa ilang partikular na brand.
Tandaan: gumamit ng EC sa lalong madaling panahon matapos mong makipagtalik nang walang proteksyon. Mas maaga mo itong iinumin, mas buti – pinakamainam ang sa loob ng 24 na oras hanggang tatlong araw. Pabababain pa rin ng Pang-emerhensiyang Contraception ang iyong tsansang mabuntis nang hanggang 5 araw.

Mga side effect

Magkakaiba ang bawat isa. Ang nararanasan mo ay maaaring iba sa nararanasan ng ibang tao.
Ang Positibo: Napakaraming bagay tungkol sa mga alternatibong EC ang makabubuti sa iyong katawan at sa iyong pakikipagtalik.

  • Nagbibigay ng proteksyon at kapanatagan ng isip matapos ang pakikipagtalik nang walang proteksyon o kapag pumalya ang pamamaraan

Ang Negatibo: inaalala ng lahat ang mga negatibong side effect, pero para sa maraming babae, hindi problema ang mga ito. At kung sakaling makaranas ka nga ng mga side effect sa EC, malamang na mawala rin ang mga ito matapos ang 24 na oras.

  • Ulipristal Acetate and Levonorgestrel-based pills
    • Maaaring magdulot ng pananakit ng tiyan at pagsusuka
    • Maaaring magdulot ng pananakit ng suso, hindi regular na pagdurugo, pagkahilo, at pananakit ng ulo. Nangangailangan ito ng reseta sa ilang bansa.
  • Yuzpe Regimen
    • Maaaring magdulot ng pananakit ng tiyan at pagsusuka
    • Maaaring magdulot ng pananakit ng suso, hindi regular na pagdurugo, pagkahilo at pananakit ng ulo
    • Mas madalas na nakakaranas ng mas maraming side effect ang mga babae – sa partikular, pagduduwal – sa Yuzpe kaysa sa iba pang EC pills
    • Ito ang pinakamababa ang pagiging epektibo sa lahat ng mapagpipilian mong EC

Mga sanggunian

[1] Black, K. I., & Hussainy, S. Y. (2017). Emergency contraception: Oral and intrauterine options. The Royal Australian College of General Practitioners . Retrieved from https://www.racgp.org.au/download/Documents/AFP/2017/October/V2/AFP-2017-10-Focus-Emergency-Contraception.pdf

[2] Dr Marie Marie Stopes International. (2017). Contraception. Retrieved from http://www.mariestopes.org.au/wp-content/uploads/Contraception-brochure-web-200417.pdf

[3] FSRH Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare. (Amended 2017). FSRH Guideline Emergency Contraception. London. Retrieved from https://www.fsrh.org/standards-and-guidance/documents/ceu-clinical-guidance-emergency-contraception-march-2017/

[4] FPA the sexual health charity. (2017). Your guide to emergency contraception. Retrieved from https://www.fpa.org.uk/sites/default/files/emergency-contraception-your-guide.pdf

[5] FPA the sexual health charity. (2017). Emergency contraception. Retrieved from https://www.fpa.org.uk/sites/default/files/emergency-contraception-pdf-information.pdf

[6] ICEC The International Consortium for Emergency Contraception . (2018). EMERGENCY CONTRACEPTIVE PILLS: Medical and Service Delivery Guidance. Endorsed by FIGO. Retrieved from https://www.cecinfo.org/wp-content/uploads/2018/12/ICEC-guides_FINAL.pdf

[7] Matyanga, C. M., & Dzingirai, B. (2018). Clinical Pharmacology of Hormonal Emergency Contraceptive Pills. International Journal of Reproductive Medicine. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6193352/

[8] Trussell, et al. (2019). Emergency Contraception: A Last Chance to Prevent Unintended Pregnancy. Office of Population Research, Princeton University. Retrieved from https://ec.princeton.edu/questions/ec-review.pdfhttps://ec.princeton.edu/questions/ec-review.pdf

[9] The American College of Obstetricians and Gynecologists. ((Reaffirmed 2018)). Emergency Contraception. Washington, D.C. Retrieved from https://www.acog.org/-/media/project/acog/acogorg/clinical/files/practice-bulletin/articles/2015/09/emergency-contraception.pdf

[10] Upadhya, K. K. (2019). Emergency Contraception. AAP COMMITTEE ON ADOLESCENCE. Retrieved from https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/144/6/e20193149.full.pdf

[11] World Health Organization . (2018). Emergency contraception. World Health Organization . Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/emergency-contraception

[12] World Health Organization Department of Reproductive Health and Research and Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health Center for Communication Programs (2018) Family Planning: A Global Handbook for Providers. Baltimore and Geneva. Retrieved from https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/260156/9780999203705-eng.pdf?sequence=1

[13] World Health Organization. (2016). Selected practice recommendations for contraceptive use. Geneva. Retrieved fromhttps://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/252267/9789241565400-eng.pdf?sequence=1