Hormonal RİA | Find My Method
 

Son değiştirilme tarihiNisan 8th, 2021

  • Gizlemesi kolay. Rahminize (uterus) yerleştirilen ve progestojen hormonu salgılayan küçük, plastik, T şeklinde bir cihaz
  • Etkililik: RİA, en etkili yöntemlerden biridir. Bu yöntemi kullanan her 100 kişiden 99’u gebelikten korunmayı başaracaktır
  • Yan etkileri: : Bazı kramplar ve lekelenmeler görülebilir ve adet dönemleriniz daha hafif geçebilir.
  • Zorluk Derecesi: Düşük. Bir kez takılır ve türüne bağlı olarak 3, 4 veya 5 yıla kadar gebeliğe karşı koruma sağlar
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) karşı koruma sağlamaz
  • Acil doğum kontrolü için işe yaramaz. Bunun yerine hormonal olmayan bir RİA kullanın.

Özet

Hormonal RİA

RİA (levonorgestrel rahim içi araç) hormonal bir yöntemdir. Küçük, T şeklinde bir plastik parçasıdır. RİA rahim içine yerleştirilir. Yerleştirildikten sonra rahim iç yüzeyini inceltir ve rahim ağzının mukusunu kalınlaştırır. Bu, spermin yumurtayı döllemesini önler. RİA’lar 3, 4 veya 5 yıllık koruma sağlar (türüne bağlı olarak). Gebe kalmak istiyorsanız, RİA’yı çıkarttırabilirsiniz.

Ayrıntılar

Alın ve unutun. Doğum kontrol yönteminizi hatırlama konusunda endişelenmek istemiyorsanız RİS tam size göre olabilir. Takıldıktan sonra 3 ila 7 yıl kullanabilirsiniz.
Eller serbest. Eczaneden paket veya reçete almak yok. Kaybolabilecek veya unutulabilecek hiçbir şey yok.
Tam gizlilik. RİS’niz olduğunu kimse anlayamaz. Ambalaj yok ve cinsel ilişkiye girmeden hemen önce yapmanız gereken hiçbir şey yok.
Kadın vücudu için güvenli ve sağlam. Bu, genç olsanız, hiç gebe kalmamış olsanız veya hiç çocuk sahibi olmamış olsanız dahi doğrudur.
Uzmanların büyük bir kısmı, sağlıklıysanız ve rahminiz varsa RİA için iyi bir aday olabileceğiniz konusunda hemfikirdir. Bu, genç olsanız, hiç gebe kalmamış olsanız veya hiç çocuk sahibi olmamış olsanız dahi doğrudur. Aynı zamanda yeni anneler için de mükemmel bir yöntemdir (emziriyor olsanız dahi).
Gebelik sorusu. RİS çıkarıldıktan sonra hızlı bir şekilde gebe kalabilmelisiniz. RİS çıkarılır çıkarılmaz gebe kalmaya hazır değilseniz kendinizi gebeliğe karşı farklı bir yöntemle koruduğunuzdan emin olun.
Kullanılabilirlik. Bu yöntemi kullanmak istiyor musunuz? Bu yöntem birçok ülkede mevcuttur. Yerel sağlık kurumlarınıza sormanız yeterli.

Nasıl kullanılır

Bir RİS edinmenin ilk adımı, sağlık hizmetleri uzmanınızla konuşmaktır. Size sorular soracak ve RİS’nin sizin için uygun olduğundan emin olmak için sizi muayeneye tabi tutacaktır [8].
RİS’yi ayın herhangi bir zamanında taktırabilirsiniz. Bazı uzmanlar bunu regl döneminiz sırasında takmak isterler, ancak gebe olmadığınızdan emin olduğunuz sürece istediğiniz zaman taktırabilirsiniz. En rahat olanı bunu regl döneminizin ortasında yaptırmaktır (yani rahim ağzınız, rahminizin açıklığı – en çok açık olduğunda) [6].
Bir RİS taktırdığınızda bazı kramplar hissetmeniz yaygındır, ancak bunlar dinlenerek veya ağrı kesicilerle düzelir. Bazı kadınlar da baş dönmesi hissedebilir. RİS takıldıktan sonra, vajinanızdan sarkan küçük bir ip göreceksiniz. Bu ip, RİS’nin daha sonra çıkarılabilmesi için oradadır. (İpler vajinanın dışına çıkmaz.)[4]
Yerleştirildikten sonra, yerinde olduğundan emin olmak için iplerin uçlarını yılda birkaç kez kontrol etmelisiniz. Bunu şu şekilde gerçekleştirmelisiniz:
Ellerinizi sabun ve su ile yıkayın, sonra oturun veya çömelin.
Parmağınızı, rahim ağzınıza dokunana kadar vajinanıza yerleştirin; burnunuzun ucu gibi sert ve lastiksi bir yapı hissedeceksiniz.
İpleri parmağınızla yoklayın. Buldunuz mu? Tebrikler! RİS’nuzla ilgili her şey yolunda demektir. Ancak RİS’nin sert kısmını rahim ağzınıza doğru hissediyorsanız, uzmanınız tarafından ayarlanması veya değiştirilmesi gerekebilir.
İpleri çekmeyin! Bunu yaparsanız, RİS yerinden çıkabilir.
İpleri kontrol etme konusunda kendinizi rahat hissetmiyorsanız, bu işlemi uzmanınıza bunu taktıktan sonraki ay ve ardından her yıl yaptırabilirsiniz.

Yan etkileri

Herkes farklıdır. Yaşadığınız şey başka bir kişinin yaşadığıyla aynı olmayabilir.

Pozitif Yönleri: RİA’lar hakkında hem vücudunuz hem de cinsel yaşamınız açısından birçok iyi yönü vardır [3].

  • Kullanımı kolay
  • Cinsel ilişkinin en sıcak anını kesintiye uğratmaz
  • Fazla çaba harcamadan uzun süreli koruma sağlar
  • Sigara kullananlar ve hipertansiyon ve şeker hastaları için güvenlidir
  • Emzirirken kullanabilirsiniz
  • Rahim ağzı ve rahim içi kanserden korunmaya yardımcı olabilir
  • Endometriozis semptomlarını azaltır

Negatif Yönleri: Herkes olumsuz yan etkiler konusunda endişelenir, fakat bu, birçok kadın için sorun değildir. Çoğu kadın, RİA kullanmaya çok çabuk alışır, fakat bu birkaç ay sürebilir [7].

En yaygın şikayetler şunlardır:

  • Regl kanaması değişiklikleri yaygındır fakat zararlı değildir. Genellikle, daha hafif ve daha az gün kanama veya seyrek veya düzensiz kanama
  • Kramplar ve sırt ağrıları
  • Akne
  • Ruh halinde değişiklikler

Dikkat edilmesi gereken diğer hususlar [3]:

  • RİS kayıyor
  • Enfeksiyon
  • RİS rahim duvarına baskı yapıyor

Yan etkilerin üç ay sonra kabul edebileceğinizden fazla olduğunu düşünüyorsanız yöntemleri değiştirin ve korunmaya devam edin. Her yerde herkes için bir yöntem olduğunu unutmayın!
*Çok az sayıda kadın için ciddi yan etki riskleri vardır

SSS'ler

Size yardımcı olmak için buradayız. Hala doğru olduğunu düşünmüyorsanız, başka yöntemler konusunda fikirlerimiz var. Yalnızca şunu unutmayın: Yöntemleri değiştirmeye karar verirseniz başka bir yönteme geçmeden önce korunmaya devam ettiğinizden emin olun. İhtiyaçlarınıza uygun bir yöntem bulurken prezervatifler iyi koruma sağlar.

RİA partnerime zarar verir mi?
RİA’nın partnerinize zarar vermemesi gerekir. RİS iplerinin cinsel ilişki sırasında erkekleri rahatsız edebileceğini duymuş olabilirsiniz, ancak birçok partner ipleri dahi hissedemez. Partneriniz ipleri hissedebiliyorsa ve bu onu rahatsız ediyorsa sağlık uzmanınız bunları düzeltebilir. Ayrıca, genellikle zamanla yumuşarlar [3].

Ya regl kramplarım daha kötüye giderse?
Birkaç ay deneyin ve regl döneminizin ilk birkaç gününde ibuprofen kullanın.
Hala işe yaramıyor mu? RİA’nın kullanım kolaylığını sevmenize rağmen yan etkilerin zamanla veya ağrı kesicilerle düzelmediğini fark ederseniz implanta geçmeyi deneyin

Ya gebe kalmak istersem?
Gebe kalmaya hazırsanız uzmanınızdan RİA’nızı çıkarmasını isteyin. Vücudunuz hızla normale dönmelidir ve hemen denemeye başlayabilirsiniz.

Vücudum RİS’yi dışarı attı. Tekrar olma olasılığı nedir?
Takıldıktan sonraki ilk yıl içinde kadınların küçük bir kısmında vücut RİS’yi dışarı atılabilir. Şu kadınlarda çıkma olasılığı daha yüksektir [6]:

  • Daha önce hiç gebe kalmamış kadınlarda
  • 20 yaşından küçük kadınlarda
  • Çok ağır veya çok ağrılı regl geçmişi olan kadınlarda<
  • RİS’yi, doğum yaptıktan hemen sonra takılmış olan veya 2. üç aylık dönemde düşük yaptırmış kadınlarda

Kısmi çıkma, RİS’nin tam olarak doğru pozisyonda olmadığı anlamına gelebilir: Rahim içinde çok alçakta kalmış ve yerinden yeni çıkmış olabilir. Bu, yerleştirme sırasında meydana gelen bir şey olabilir veya boyut, açı veya düzensiz şekle neden olabilecek miyom gibi durumların varlığı gibi uterus özellikleriyle ilişkili olabilir. Daha önce RİS’si çıkmış olan kadınlarda RİS’nin vücut tarafından 2. defa dışarı atılma olasılığı daha yüksek olabilir [10].
Hala işe yaramıyor mu? RİS’nin kullanım kolaylığını sevmenize rağmen vücudun dışarı atması ile ilgili sorunlar yaşıyorsanız uzun süre etkili ve az bakım gerektiren bir seçenek olan implanta geçmeyi deneyebilirsiniz.
Farklı bir yöntem deneyin: İmplant

RİA takılırken acı hisseder miyim?
RİA’nın takılması sırasında hissedilen acı kişiden kişiye değişebilir. Ne yazık ki, takma işlemini daha az ağrılı hale getirmek için alınacak mükemmel bir ilaç yoktur.
Takma işlemi öncesinde ibuprofen almayı deneyebilirsiniz ve RİA’yı rahim ağzınız açıkken, örneğin adet döneminizde veya yumurtlama sırasında taktırdığınızdan emin olun. Biraz ağrı olsa dahi, yıllarca gebe kalmadan cinsel ilişkiye girmek için buna değebilir [4].

RİA’nın çıkarılmasını istiyorum. Kendim çıkarabilir miyim?
RİA’larını çıkaran kişiler hakkında internette birtakım hikayelerle karşılaşabilirsiniz. Kendi kendinize çıkarmanızı önermiyoruz. Bu noktada güvenli olup olmadığı konusunda yeterli araştırma yok. RİA’nızdan memnun değilseniz çıkarması için uzmanınıza gitmek size gebelikten korunma için diğer seçenekler veya gebe kalma konusunda konuşma şansı verecektir [8].
Gebe kalmaya hazırsanız sağlıklı bir gebeliğe hazırlanmak için yapmanız gerekenler hakkında uzmanınızla konuşabilirsiniz.
Hala işe yaramıyor mu? Bir süre dayanan ve kullanımı kolay bir şey istiyorsanız implant diğer bir iyi seçenek olabilir.
Farklı bir yöntem deneyin: İmplant

HIV ile yaşıyorsam RİS kullanabilir miyim?
HIV ile yaşayan kadınlar, antiretroviral tedavi alıyor olsalar da olmasalar da, klinik hastalığı hafifse veya hiç yoksa güvenli bir şekilde RİA taktırabilirler [1].<

RİA varsa tampon kullanabilir miyim?
Tampon ipi vajinanızın dışında olduğu için RİA iplerini çekmemeye dikkat ettiğiniz sürece çok fazla endişelenmenize gerek yoktur, RİA’nızın ipleri rahim ağzınızın yakınında üst kısımda vajinanın içinde olmalıdır. (RİA iplerinizin tampon iplerinizin yakınında herhangi bir yerde olduğunu fark ederseniz sağlık uzmanınıza görünmelisiniz; zira RİA’nız dışarı çıkalabilir.)

Referanslar

[1] BATESON, D., & McNAMEE, K. (2016). Intrauterine contraception A best practice approach across the reproductive lifespan. Medicine Today. Retrieved from https://www.shinesa.org.au/media/2016/07/Intrauterine-contraception-A-best-practice-approach-Medicine-Today.pdf
[2] Dr Marie Marie Stopes International. (2017). Contraception. Retrieved from http://www.mariestopes.org.au/wp-content/uploads/Contraception-brochure-web-200417.pdf
[3] Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare. (Amended 2019). Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare Clinical Guidance: Intrauterine Contraception Clinical Effectiveness Unit. RCOG. Retrieved from https://www.fsrh.org/standards-and-guidance/documents/ceuguidanceintrauterinecontraception/
[4] Family Planning NT. (2016). Intra Uterine Contraceptive Device (IUD or IUCD). Retrieved from http://www.fpwnt.com.au/365_docs/attachments/protarea/IUD-46c2853c.pdf
[5] FSRH The Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare. (Amended 2019). UK MEDICAL ELIGIBILITY CRITERIA. RCOG, London. Retrieved from https://www.fsrh.org/standards-and-guidance/documents/ukmec-2016/
[6] Nelson, A. L., & Massoudi, N. (2016). New developments in intrauterine device use: focus on the US. Retrieved fromhttps://www.dovepress.com/new-developments-in-intrauterine-device-use-focus-on-the-us-peer-reviewed-fulltext-article-OAJC
[7] Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada. (2016). Canadian Contraception Consensus: Chapter 7 Intrauterine Contraception. JOGC. Retrieved from https://www.jogc.com/article/S1701-2163(15)00024-9/pdf
[8] Tudorache, et al. (2017). Birth Control and Family Planning Using Intrauterine Devices (IUDs). Retrieved from
[9] World Health Organization Department of Reproductive Health and Research and Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health Center for Communication Programs. (2018). Family Planning: A Global Handbook for Providers. Baltimore and Geneva. Retrieved from https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/260156/9780999203705-eng.pdf?sequence=1
[10] World Health Organization. (2016). Selected practice recommendations for contraceptive use. Geneva. Retrieved from https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/252267/9789241565400-eng.pdf?sequence=1


lang Türkçe